|
|
 |
 |
|
|
७ द्रोणपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
7.189. अध्यायः 189
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
द्रोणार्जुनादीनां सङ्कुलयुद्धम्॥ 1 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text
सञ्जय उवाच। 7-189-0x(4769)(53767)
ततो दुःशासनः क्रुद्धः सहदेवमुपाद्रवत्।
रथवेगेन तीव्रेण कम्पयन्निव मेदिनीम्॥ 7-189-1(53768)
तस्यापतत एवाशु भल्लेनामित्रकर्शनः।
माद्रीपुत्रः शिरो यन्तुः सशिरस्त्राणमच्छिनत्॥ 7-189-2(53769)
नैनं दुःशासनः सूतं नापि कश्चन सैनिकः।
कृत्तोत्तमाङ्गमाशुत्वात्सहदेवेन बुद्धवान्॥ 7-189-3(53770)
यदा त्वसङ्गृहीतत्वात्प्रयान्त्यश्वा यथासुखम्।
ततो दुःशासनः सूतं बुबुधे गतचेतसम्॥ 7-189-4(53771)
स हयान्सन्निगृह्याजौ स्वयं हयविशारदः।
युयुधे रथिनां श्रेष्ठो लघु चित्रं च सुष्ठु च॥ 7-189-5(53772)
तदस्यापूजयन्कर्म स्वे परे चापि संयुगे।
हतसूतरथेनाजौ व्यचरद्यदभीतवत्॥ 7-189-6(53773)
सहदेवस्तु तानश्वांस्तीक्ष्णैर्बाणैरवाकिरत्।
पीड्यमानाः शरैश्चाशु प्राद्रवंस्ते ततस्ततः॥ 7-189-7(53774)
स रश्मिषु विषक्तत्वादुत्सर्ज शरासनम्।
धनुषा कर्म कुर्वंस्तु रश्मींश्च पुनरुत्सृजत्॥ 7-189-8(53775)
छिद्रेष्वेतेषु तं बाणैर्माद्रीपुत्रोऽभ्यवाकिरत्।
परीप्संस्त्वत्सुतं कर्णस्तदन्तरमवापतत्॥ 7-189-9(53776)
वृकोदरस्ततः कर्णं त्रिभिर्भल्लैः समाहितः।
आकर्णपूर्णैरभ्यघ्नद्बाह्वोरुरसि चानदत्॥ 7-189-10(53777)
स निवृत्तस्ततः कर्णः सङ्घट्टित इवोरगः।
भीममावारयामास विकिरन्निशिताञ्छरान्।
ततोऽभूत्तुमुलं युद्धं भीमराधेययोस्तदा॥ 7-189-11(53778)
तौ वृषाविव नर्दन्तौ विवृत्तनयनावुभौ।
वेगेन महताऽन्योन्यं संरब्धावभिपेततुः॥ 7-189-12(53779)
अभिसंश्लिष्टयोस्तत्र तयोराहवशौण्डयोः।
विच्छिन्नशरपातत्वाद्गदायुद्धमवर्तत॥ 7-189-13(53780)
गदया भीमसेनस्तु कर्णस्य रथकूबरम्।
बिभेद शतधा राजंस्तदद्भुतमिवाभवत्॥ 7-189-14(53781)
ततो भीमस्य राधेयो गदामाविध्य वीर्यवान्।
अवासृजद्रथे तां तु बिभेद गदया गदाम्॥ 7-189-15(53782)
ततो भीमः पुनर्गुर्वीं चिक्षेपाधिरथेर्गदाम्।
तां गदां बहुभिः कर्णः सुपुङ्खैः सुप्रवेजितैः॥ 7-189-16(53783)
प्रत्यविध्यत्पुनश्चान्यैः सा भीमं पुनराव्रजत्।
व्यालीव मन्त्राभिहता कर्णबाणैरभिद्रुता॥ 7-189-17(53784)
तस्याः प्रतिनिपातेन भीमस्य विपुलो ध्वजः।
पपात सारथिश्चास्य मुमोह च गदाहतः॥ 7-189-18(53785)
स कर्णं सायकानष्टौ व्यसृजत्क्रोधमूर्च्छितः।
तैस्तस्य निशितैस्तीक्ष्णैर्भीमसेनो महाबलः॥ 7-189-19(53786)
चिच्छेद परवीरघ्नः प्रहसन्निव भारत।
ध्वजं शरासनं चैव शरावापं च भारत॥ 7-189-20(53787)
कर्णोऽप्यन्यद्धनुर्गृह्य हेमपृष्ठं दुरासदम्।
ततः पुनस्तु राधेयो हयानस्य रथेषुभिः।
ऋक्षवर्णाञ्जघानाशु तथोभौ पार्ष्णिसारथी॥ 7-189-21(53788)
स विपन्नरथो भीमो नकुलस्याप्लुतो रथम्।
हरिर्यथा गिरेः शृङ्गं समाक्रमदरिन्दमः॥ 7-189-22(53789)
तथा द्रोणार्जुनौ चित्रमयुध्येतां महारथौ।
आचार्यशिष्यौ राजेन्द्र कृतप्रतिकृतौ युधि॥ 7-189-23(53790)
लघुसन्धानयोगाभ्यां रथयोश्च रणेन च।
मोहयन्तौ मनुष्याणां चक्षूंषि च मनांसि च॥ 7-189-24(53791)
उपारमन्त ते सर्वे योधाऽस्माकं परे तथा।
विचित्रान्पृतनामध्ये रथमार्गानुदीर्य तौ। 7-189-25(53792)
अन्योन्यमपसव्यं च कर्तुं वीरौ तदेषतुः॥ 7-189-26(53793)
पराक्रमं तयोर्योधा ददृशुस्ते सुविस्मिताः॥ 7-189-27(53794)
तयोः समभवद्युद्धं द्रोणपाण्डवयोर्महत्।
आमिषार्थे महाराज गगने श्येनयोरिव॥ 7-189-28(53795)
यद्यच्चकार द्रोणस्तु कुन्तीपुत्रजिगीषया।
तत्तत्प्रतिजघानाशु प्रहसंस्तस्य पाण्डवः॥ 7-189-29(53796)
यदा द्रोणो न शक्नोति पाण्डवं स्म विशेषितुम्।
ततः प्रादुश्चकारास्त्रमस्त्रमार्गविशारदः॥ 7-189-30(53797)
ऐन्द्रं पाशुपतं त्वाष्ट्रं वायव्यमथ वारुणम्।
मुक्तंमुक्तं द्रोणचापात्तज्जघान धनञ्जयः॥ 7-189-31(53798)
अस्त्राण्यस्त्रैर्यदा तस्य विधिवद्धन्ति पाण्डवः।
ततोऽस्त्रैः परमैर्दिव्यैर्द्रोणः पार्थमवाकिरत्॥ 7-189-32(53799)
यद्यदस्त्रं स पार्थाय प्रयुङ्क्ते विजिगीषया।
तस्यतस्य विघाताय तत्तद्धि कुरुतेऽर्जुनः॥ 7-189-33(53800)
स वध्यमानेष्वस्त्रेषु दिव्येष्वपि यथाविधि।
अर्जुनेनार्जुनं द्रोणो मनसैवाभ्यपूजयत्॥ 7-189-34(53801)
मेने चात्मानमधिकं पृथिव्यामधि भारत।
तेन शिष्येण सर्वेभ्यः शस्त्रविद्भ्य परन्तपः॥ 7-189-35(53802)
वार्यमाणस्तु पार्थेन तथा मध्ये महात्मनाम्।
यतमानोऽर्जुनं प्रीत्या प्रीयते स्मार्जुनेन सः॥ 7-189-36(53803)
ततोऽन्तरिक्षे देवाश्च गन्धर्वाश्च सहस्रशः।
ऋषयः सिद्धसङ्घाश्च व्यतिष्ठन्त दिदृक्षया॥ 7-189-37(53804)
तदप्सरोभिराकीर्णं यक्षगन्धर्वसङ्कुलम्।
श्रीमदाकाशमभवद्भूयो मेघाकुलं यथा॥ 7-189-38(53805)
तत्रास्मान्तर्हिता वाचो व्यचरन्त पुनः पुनः।
द्रोणपार्थस्तवोपेता व्यश्रूयन्त नराधिप॥ 7-189-39(53806)
विसृज्यमानेष्वस्त्रेषु ज्वालयस्तु दिशो दश।
अब्रुवंस्तत्र सिद्धाश्च ऋषयश्च समागताः॥ 7-189-40(53807)
नैवेदं मानुषं युद्धं नासुरं न च राक्षसम्।
न दैवं न च गान्धर्वं ब्राह्मणं ध्रुवमिदं परम्॥ 7-189-41(53808)
विचित्रमिदमाश्चर्यं न नो दृष्टं न च श्रुतम्।
अति पाण्डवमाचार्यो द्रोणं चाप्यति पाण्डवः॥ 7-189-42(53809)
नानयोरन्तरं शक्यं द्रष्टुमन्येन केनचित्॥ 7-189-43(53810)
यदि रुद्रो द्विधाकृत्य युध्येतात्मानमात्मना।
तत्र शक्योपमा कर्तुमन्यत्र तु न विद्यते॥ 7-189-44(53811)
ज्ञानमेकस्थमाचार्ये ज्ञानं योगश्च पाण्डवे।
शौर्यमेकस्थमाचार्ये बलं शौर्यं च पाण्डवे। 7-189-45(53812)
नेमौ शक्यौ महेष्वासौ युद्धे क्षपयितुं परैः।
इच्छमानौ पुनरिमौ हन्येतां सामरं जगत्॥ 7-189-46(53813)
इत्यब्रुवन्महाराज दृष्ट्वा तौ पुरुषर्षभौ।
अन्तर्हितानि भूतानि प्रकाशानि च सर्वशः॥ 7-189-47(53814)
`यदा द्रोणं महाराज विशेषयति पाण्डवः'।
ततो द्रोणो ब्राह्ममस्त्रं प्रादुश्चक्रे महामतिः॥ 7-189-48(53815)
`तदस्त्रं संहितं राजन्धोररूपं महाहवे'।
सन्तापयद्रणे पार्थं भूतान्यन्तर्हितानि च॥ 7-189-49(53816)
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा।
`सरितश्च प्रतिस्रोतः प्रवहुर्वै क्षणान्तरम्'।
ववौ च विषमो वायुः सागराश्चापि चुक्षुभुः॥ 7-189-50(53817)
ततस्त्रासो महानासीत्कुरुपाण्डवसेनयोः।
सर्वेषां चैव भूतानामुद्यतेऽस्त्रे महात्मना॥ 7-189-51(53818)
ततः पार्थोऽप्यसम्भ्रान्तस्तदस्त्रं प्रतिजघ्निवान्।
ब्रह्मास्त्रेणैव राजेन्द्र ततः सर्वमशीशमत्॥ 7-189-52(53819)
यदा न गम्यते पारं तयोरन्यतरस्य वा।
ततः सङ्कुलयुद्धेन तद्युद्धं व्याकुलीकृतम्॥ 7-189-53(53820)
नाज्ञायत ततः किञ्चित्पुनरेव विशाम्पते।
प्रवृत्ते तुमुले युद्धे द्रोणपाण्डवयोर्नृप॥ 7-189-54(53821)
`द्रोणो मुक्त्वा रणे पार्थं पाञ्चालानन्वधावत।
अर्जुनोपि रणे द्रोणं त्यक्त्वा प्राद्रवयत्कुरून्॥ 7-189-55(53822)
शरौघैरथ ताभ्यां तु छायाभूतं महामृधे।
तुमलं प्रबभौ राजन्सर्वस्य जगतो भयम्'॥ 7-189-56(53823)
शरजालैः समाकीर्णे मेघजालैरिवाम्बरे।
नापतच्च ततः कश्चिदन्तरिक्षचरस्तदा॥ ॥ 7-189-57(53824)
इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि द्रोणवधपर्वणि पञ्चदशदिसयुद्धे एकोननवत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 189 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes
5-189-45 ज्ञानमेकस्थमिति आचार्यो ज्ञानस्य शौर्यस्य चावधिरित्यर्थः। अर्जुनस्तु योगेन बलेन चाधिकः। कृष्णसारथिगाण्डीवदिव्यरथध्वजबुद्भ्यादिभिर्यौवनेन च युक्तत्वात्। तथाच योगबलाभ्यां मार्चार्यसाम्यं प्राप्त इत्यर्थः॥ 5-189-57 नापतत् बाणैरन्तरिक्षस्य पूरितत्वादिति भावः॥ 5-189-189 एकोननवत्यधिकशततमोऽध्यायः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|